Krijg je de foutmelding “504 Gateway Timeout” te zien op je WordPress-site? Dan weet je hoe frustrerend het is als je website niet bereikbaar is. Zo’n errorpagina frustreert niet alleen jou, maar kan ook bezoekers afschrikken en hun vertrouwen in je site schaden. Gelukkig is een 504-fout meestal op te lossen. In dit artikel leg ik duidelijk uit wat de 504 Gateway Timeout inhoudt, waarom hij voorkomt en – belangrijker nog – hoe je dit probleem stap voor stap kunt verhelpen. Ik houd het begrijpelijk en praktisch, zonder overbodig jargon.
Wat is een 504 Gateway Timeout foutmelding?
Een 504 Gateway Timeout is een HTTP-serverfout die betekent dat de webserver van je site geen tijdig antwoord krijgt van een andere server stroomopwaarts, die nodig is om de pagina te laden. Met andere woorden: er zit ergens een “schakel” tussen die te traag reageert. Je verzoek om de pagina te bekijken staat als het ware in de wacht, maar het gedeelte van de site of server dat moet antwoorden doet er te lang over. Omdat het antwoord uitblijft, geeft de eerste server uiteindelijk een timeout-foutmelding terug aan je browser.
Voorbeeld van een 504 Gateway Timeout melding in Google Chrome. De precieze weergave van de 504-fout kan verschillen per browser of server. In Chrome krijg je bijvoorbeeld de melding “This page isn’t working – ... took too long to respond. HTTP ERROR 504”. Andere systemen tonen simpelweg “504 Gateway Timeout” (zoals een kale witte pagina met die tekst, zie afbeelding) of melden “Gateway Timeout: The server didn’t respond in time”. In alle gevallen betekent het hetzelfde probleem: de server reageert niet op tijd.
Waardoor ontstaat een 504 Gateway Timeout?
Een 504-fout wordt meestal veroorzaakt door een probleem aan de server-kant, niet door jouw computer of internetverbinding. Enkele veelvoorkomende oorzaken zijn:
- Serveroverbelasting of onderhoud: Als de server waarop je site draait plat ligt (bijvoorbeeld door onderhoud of teveel verkeer), kan hij niet op tijd reageren en krijg je een 504 Gateway Timeout te zien. Een piek in bezoekersaantallen of een zware taak op de server kan leiden tot zo’n timeout.
- DNS- of serverwijzigingen: Heb je onlangs je site naar een andere hosting of server verhuisd? Dan wijzen je domein (DNS) instellingen mogelijk nog naar de oude locatie. Tijdens die overgangstijd kan je site een 504-fout geven tot de DNS-veranderingen overal zijn bijgewerkt (dit duurt meestal een paar uur, tot max ~24 uur). Geduld kan in dit geval het “probleem” oplossen.
- Firewall- of CDN-problemen: Gebruik je een firewall of CDN (bijvoorbeeld Cloudflare of Sucuri) voor je site? Een verkeerde configuratie kan ervoor zorgen dat legitieme verzoeken geblokkeerd worden. Soms ziet een firewall verzoeken van een content delivery network onterecht als een aanval, en weigert die door te laten – met een 504-fout tot gevolg.
- Fouten in scripts of plugins: Een bug in de code van je website (bijvoorbeeld in een WordPress-plugin of thema) kan ervoor zorgen dat bepaalde verzoeken niet goed worden beantwoord. Zo’n fout of incompatibiliteit kan de server ophouden. Als een plugin bijvoorbeeld te veel tijd nodig heeft (bijv. een zware database-query of een externe API die niet reageert), kan het proces verlopen en eindigen in een timeout.
- Netwerkvertragingen: Hoewel zeldzamer, kunnen ook netwerkproblemen tussen servers een rol spelen. Bijvoorbeeld als je site achter een proxy of load balancer draait en die geen verbinding krijgt met de achterliggende server. Dit ligt meestal buiten je invloed. Voor de gemiddelde gebruiker is het vooral belangrijk om uit te sluiten dat het probleem bij henzelf ligt; in de meeste gevallen ligt het niet aan de internetverbinding van de bezoeker.
Let op: Een 504 is verwant aan andere serverfouten in de 5xx-klasse (zoals 502 Bad Gateway of 503 Service Unavailable), maar de oorzaak verschilt. In alle gevallen is het echter een probleem dat de server aangeeft te hebben bij het verwerken van de aanvraag.
Nu ik heb uitgelegd wat het is en waardoor het kan komen, is de volgende vraag: hoe los je het op? Hieronder vind je praktische stappen om een 504 Gateway Timeout in WordPress te troubleshooten. Ik begin met de eenvoudigste oplossingen en ga daarna naar de meer technische.
Hoe los je een 504 Gateway Timeout op in WordPress?
Volg onderstaande stappen één voor één in deze volgorde. Na elke stap kun je testen of je site weer laadt. Zo ja, dan hoef je niet verder te gaan.
Stap 1: Vernieuw de pagina (en wacht even)
Soms is de foutmelding tijdelijk. Het eerste dat je kunt proberen is een refresh: wacht een minuutje en laad de pagina opnieuw. Klik op de herlaadknop van je browser of druk op F5 (of Ctrl+R / Cmd+R). Dit dwingt je browser om de pagina vers op te vragen bij de server. Tip: leeg eventueel ook je browsercache voordat je vernieuwt, zodat je zeker weet dat je geen oude, foutieve versie van de pagina ziet. Als de site na verversen weer werkt, was het waarschijnlijk een korte hapering (bijvoorbeeld een momentje van serveroverbelasting) en is het probleem al verholpen. Blijft de 504-fout echter terugkomen of verdwijnt hij maar tijdelijk, ga dan door met de volgende stap.
Stap 2: Controleer je eigen verbinding en apparaat
Hoewel de oorzaak meestal bij de server ligt, is het slim om uit te sluiten dat het aan jouw kant zit. Probeer de website te openen in een andere webbrowser of op een ander apparaat. Gebruik eventueel ook een privé-/incognitovenster in je browser. Laadt de site daarin wél? Dan kan er iets mis zijn met je primaire browser (bijv. een verouderde extensie of cacheprobleem). Meestal zal de 504-error echter op al je apparaten en browsers optreden, wat bevestigt dat het niet aan jouw computer ligt maar aan de site of server.
Om zeker te weten dat het probleem algemeen is en niet alleen bij jou, kun je een online tool gebruiken. Websites als “Down for Everyone or Just Me” of “Is It Down Right Now?” laten je snel checken of jouw site wereldwijd offline is. Als de test aangeeft dat de site overal onbereikbaar is, weet je zeker dat het probleem op de server moet worden opgelost.
Stap 3: Schakel je VPN of proxy uit (indien van toepassing)
Gebruik je een VPN-verbinding of zit je achter een speciale proxyserver? Probeer die dan tijdelijk uit te schakelen en laad je site opnieuw. Een VPN (of proxy) stuurt je verkeer via een extra server, en soms kan dat vertraging of communicatieproblemen veroorzaken. Als de site zonder VPN wél werkt, lag het probleem aan de VPN-server (bijvoorbeeld overbelasting daar). Je kunt in dat geval proberen te verbinden met een andere VPN-locatie, of de VPN uitlaten wanneer je aan je website werkt.
Gebruik je een bedrijfsnetwerk of proxy die je niet kunt uitzetten, probeer dan eventueel een andere internetverbinding (bijvoorbeeld via mobiele hotspot) om te zien of dat verschil maakt.
Stap 4: Schakel tijdelijke veiligheidsservices uit (firewall/CDN)
Wanneer je een externe firewall of CDN voor je WordPress-site gebruikt – populaire voorbeelden zijn Cloudflare, Sucuri of een soortgelijke beveiligingsplugin – kan het lonen om deze kort pauze te zetten. Dit betekent dat je het verkeer rechtstreeks naar je server laat gaan om te testen. Als je firewall of Content Delivery Network namelijk geen verbinding krijgt met jouw server, kan dat de 504-fout veroorzaken. Hoe doe je dit? Log in op de beheeromgeving van de dienst (bijv. Cloudflare dashboard) en zoek naar een optie om de site tijdelijk in ontwikkeling/offline modus te zetten of de bescherming te pauzeren. Herlaad daarna je website. Werkt de site nu wel, dan ligt de oorzaak bij de firewall/CDN-instellingen. Mogelijk blokkeert je server de IP-adressen van de firewall/CDN onbedoeld. De oplossing is dan om die IP-adressen op een whitelist te laten zetten bij je host (neem contact op met je hostingsupport hiervoor), of de configuratie van de firewall/CDN te controleren. Let op: vergeet niet om na de test je firewall/CDN weer te activeren voor beveiliging en prestaties, eventueel nadat de onderliggende oorzaak is verholpen.
Stap 5: Deactiveer plug-ins (en thema) van je WordPress-site
Een verkeerd functionerende WordPress-plugin kan in sommige gevallen de server vertragen en een 504-fout veroorzaken. Met name als de error optrad direct na het installeren of updaten van een bepaalde plugin, is die verdacht. Om dit te testen kun je tijdelijk alle plugins uitschakelen. Ga in je WordPress dashboard naar Plugins en zet ze stuk voor stuk uit, of hernoem de hele wp-content/plugins map via FTP/Bestandsbeheer om ze in één keer te deactiveren.
Probeer vervolgens de site te laden. Doet hij het weer? Dan veroorzaakt één van de plugins het probleem. Schakel de plugins één voor één weer in om te achterhalen welke de boosdoener is. Verwijder of vervang de betreffende plugin, of neem contact op met de ontwikkelaar ervan voor een oplossing.
Als zelfs met alle plugins uit de fout nog optreedt, kan het aan je thema liggen (hoewel dit minder vaak voorkomt). Schakel tijdelijk over op een standaard WordPress-thema (bijv. Twenty Twenty-Three). Dit kun je doen via het dashboard (onder Weergave > Thema’s) of door in de database de actieve thema-naam aan te passen als je niet in het admin-gedeelte komt. Werkt de site met een standaardthema wel, dan zit er iets mis in je oorspronkelijke thema. Overweeg het thema te updaten of neem contact op met de ontwikkelaar.
Stap 6: Controleer de servercapaciteit (of neem een zwaarder pakket)
Een 504-error kan het gevolg zijn van een server die structureel tegen haar limiet aanloopt. Dit zie je vaak bij websites die heel veel verkeer of oncachebare verzoeken hebben (bijvoorbeeld een drukke webshop), terwijl het hostingpakket beperkt is in geheugen of CPU. Controleer in het controlepaneel van je hosting of er meldingen zijn van hoge belasting of resource-limiet bereikt. Veel hostingproviders (zeker shared hosting) tonen CPU- of RAM-gebruik; als die voortdurend 100% draaien, verklaart dat de timeouts. In dat geval heb je een paar opties: optimaliseer je site (bijv. schakel zware functies uit, gebruik caching waar mogelijk) om de server te ontlasten, of upgrade naar een krachtiger hostingpakket dat de load wel aankan. Soms is het verhogen van de PHP-timeoutlimiet mogelijk via het hostingpanel (bijvoorbeeld van 30 naar 60 seconden), maar dit is vaak een tijdelijke pleister op de wonde. Uiteindelijk wil je een server die snel genoeg reageert binnen de normale tijd.
Stap 7: Neem contact op met je hostingprovider
Kom je er na al deze stappen nog niet uit, schakel dan de hulp in van je webhost of een professionele ontwikkelaar. Je hostingprovider kan vaak in de serverlogs kijken om te zien waarom de server niet tijdig antwoordt. Aan de hand van foutlogboeken of monitoring kunnen zij de exacte oorzaak pinpointen – bijvoorbeeld een specifieke serverinstelling, databaseprobleem of iets buiten jouw controle. Hosting support kan het probleem vervolgens vaak direct oplossen of je gericht advies geven. Wacht niet te lang met hulp inschakelen, want een aanhoudende 504-fout is slecht voor zowel je bezoekers als je vindbaarheid in Google.
Samenvatting en laatste tip
Een 504 Gateway Timeout in WordPress betekent dat een server te traag reageert en je pagina daardoor niet geladen wordt. In begrijpelijke taal: er is een timeout tussen twee servers. Meestal ligt de oorzaak bij de hosting/server (overbelasting, firewall, DNS of een fout in code). Gelukkig kun je veel zelf doen om het op te lossen: begin simpel (pagina refreshen, andere browser proberen) en werk richting meer specifieke oorzaken (VPN, firewall/CDN, plugins, enz.). Vaak vind je de boosdoener met uitsluitingsmethode en is de site weer bereikbaar na het nemen van de juiste maatregel.